Η καφεΐνη είναι μια φυσική ουσία που βρίσκεται στα φύλλα τσαγιού, τους σπόρους του καφέ και του κακάο, στους καρπούς guarana και προστίθεται σε μη αλκοολούχα ποτά και ποικίλα φάρμακα .
Εκατομμύρια άνθρωποι στην Ελλάδα και στο εξωτερικό ξεκινάνε την μέρα τους με έναν καφέ. Mε την πάροδο των χρόνων έχουν γίνει αρκετές έρευνες σχετικά με το εάν η κατανάλωση του καφέ είναι ευεργετική
ή το αντίθετο για την υγεία μας. Τα αποτελέσματα λοιπόν δείχνουν, ότι μία μέτρια κατανάλωση καφέ επηρεάζει θετικά στην μείωση του κινδύνου προσβολής από καρδιακή ανεπάρκεια (HealthDay, June 2012).
Όσον αφορά όμως την εγκυμοσύνη, θα πρέπει να αποφεύγεται η υπερβολική κατανάλωση καφέ, γιατί η καφεΐνη λειτουργεί διεγερτικά -αυξάνοντας τους καρδιακούς παλμούς και το μεταβολισμό της μητέρας. Αυτές οι μεταβολές στον οργανισμό της εγκύου ενδέχεται να επηρεάσουν τον καρδιακό παλμό, την αναπνοή και την ανάπτυξη του εμβρύου. Επιπλέον, ο καφές έχει διουρητικές ιδιότητες, με αποτέλεσμα να χάνονται υγρά και ηλεκτρολύτες, που είναι απαραίτητα στην κύηση. Ακόμα, εμποδίζει την απορρόφηση σημαντικών θρεπτικών ιχνοστοιχείων, όπως το ασβέστιο και ο σίδηρος, αν καταναλωθεί κοντά στο γεύμα.
Ιδιαίτερη προσοχή στην κατανάλωση του, χρειάζεται από γυναίκες που υποβάλλονται στη μέθοδο της τεχνητής γονιμοποίησης. Μια μελέτη υποστηρίζει ότι η κατανάλωση 5 φλιτζανιών την ημέρα και άνω μειώνει την πιθανότητα της επιτυχής έκβασης της μεθόδου καθώς επίσης μειώνεται και το βάρος του νεογνού έως και 40%.
Οι Δανοί ερευνητές που διεξήγαγαν την έρευνα ανέφεραν ότι η κατανάλωση πάνω από 5 φλιτζανιών καφέ την ημέρα, έχει παρόμοιες αρνητικές επιπτώσεις με το τσιγάρο.
Αφού λήφθηκαν υπόψη άλλοι παράγοντες που θα μπορούσαν να έχουν επιπτώσεις στην ικανότητα των γυναικών να κυοφορήσουν - όπως η ηλικία, το κάπνισμα, η κατανάλωση αλκοόλ, η αιτία της υπογονιμότητας και ο μη φυσιολογικός δείκτης μάζας σώματος (ένα μέτρο του σωματικού λίπους με βάση το ύψος και το βάρος) - η μελέτη έδειξε την πιθανότητα εγκυμοσύνης να μειώνεται κατά 50% σε γυναίκες που ανέφεραν ότι πίνουν 5 ή περισσότερα φλιτζάνια καφέ ημερησίως κατά την έναρξη της θεραπείας. Αντίθετα δεν παρατηρήθηκε κανένα εύρημα σε άτομα που κατανάλωναν λιγότερο από 5 φλ την ημέρα. (Heavy Coffee Intake May Affect Fertility Treatments: Study, Mary Elizabeth Dallas, July 2012).Τα αποτελέσματα της μελέτης αυτής παρουσιάστηκαν στο ετήσιο συνέδριο της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Ανθρώπινης Αναπαραγωγής και Εμβρυολογίας στην Κωνσταντινούπολη.
«Οι γυναίκες θα πρέπει να μειώσουν ή να σταματήσουν την κατανάλωση καφεΐνης κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης », δήλωσε ο Δρ De-Kun Li, ένας ανώτερος ερευνητής στο Ίδρυμα Kaiser Research Institute, ο οποίος συνέγραψε μια μελέτη του 2008 για την κατανάλωση καφεΐνης σε έγκυες, η οποία και δημοσιεύθηκε στο American Journal of Obstetrics and Gynecology.
Ο κίνδυνος αποβολής αυξανόταν αναλογικά με την κατανάλωση καφεΐνης, είτε αυτή προερχόταν από καφέ, είτε από τσάι, ρόφημα σοκολάτας ή συνδυασμό όλων αυτών.
Αμερικανοί ερευνητές αναφέρουν ότι η κατανάλωση 200mg καφεΐνης διπλασιάζει τον κίνδυνο αποβολής, συγκριτικά με έγκυες που δεν πίνουν καθόλου καφέ. Η ποσότητα αυτή ισοδυναμεί με περίπου σε δύο φλιτζάνια καφέ φίλτρου ή σε 3 φλιτζάνια τσαγιού ή σε 5 κουτάκια αναψυκτικού τύπου cola (ο ελληνικός καφές περιέχει λιγότερη καφεΐνη, ο φραπέ περισσότερη).
Οι ερευνητές υποψιάζονται ότι η καφεΐνη μπορεί να επιβαρύνει τον ανώριμο μεταβολισμό του εμβρύου και να περιορίζει τη ροή αίματος λόγω αγγειοσυστολής στον πλακούντα.
Πώς μεταβολίζεται;
Η καφεΐνη μπαίνει στην κυκλοφορία του αίματος μέσα σε 30-45 λεπτά από την ώρα της κατανάλωσης της και διανέμεται σε όλο το νερό του σώματος. Αργότερα μεταβολίζεται και εκκρίνεται μέσω των ούρων. Ο μέσος χρόνος ημιζωής της καφεΐνης στο σώμα είναι 4 ώρες (οι εκτιμήσεις ποικίλλουν μεταξύ 2-10 ωρών).
Η εγκυμοσύνη επιβραδύνει τον ρυθμό με τον οποίο μεταβολίζεται η καφεΐνη και οι έγκυες γενικά διατηρούν σταθερά τα επίπεδα καφεΐνης για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα.
Διατροφικές συμβουλές για την μείωση της κατανάλωσης καφέ:
• Μειώστε σταδιακά τα φλιτζάνια καφέ που πίνετε.
• Προσπαθήστε να αντικαταστήσετε τον κανονικό καφέ με ντεκαφεινέ. Μία καλή ιδέα είναι να βάζετε στο φλιτζάνι σας μισή ποσότητα κανονικό καφέ και μισή ντεκαφεινέ.
• Μην υπερβαίνετε τα 2 φλιτζάνια καφέ κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης σας. Εάν θέλετε περισσότερο προτιμήστε τον ντεκαφεινέ.
Τόνια Γιαννακάκη
Διαιτολόγος- Διατροφολόγος
